บทความดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ​

ผักผลไม้ไฟเบอร์สูง

by

ThaiSook I 2566 “ไฟเบอร์” หรือ “กากใยอาหาร” (Dietary fiber) คือส่วนประกอบของพืชที่เป็นเส้นใย และเอนไซม์ในร่างกายไม่สามารถย่อยได้ ไม่มีสารอาหารและไม่มีพลังงาน แต่มีประโยชน์ต่อร่างกายของมนุษย์ เช่น ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบทางเดินอาหาร และลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคต่างๆ พบได้มากในผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืช ดังนั้น เส้นใยอาหารจึงเป็นส่วนสำคัญของอาหารสำหรับคนที่ต้องการสุขภาพที่ดีในปัจจุบัน ใยอาหาร สามารถแบ่งเป็นใยอาหารที่ละลายน้ำ (soluble fiber) และไม่ละลายน้ำ (insoluble fiber) ผักผลไม้อะไรให้ไฟเบอร์สูง ประโยชน์ของไฟเบอร์ ไฟเบอร์เป็นส่วนประกอบของพืชที่พบได้ในธัญพืช,ผัก,ผลไม้ และถั่วเมล็ดแห้ง ซึ่งมีประโยชน์ต่อร่างกายมากมาย เช่น ช่วยในการขับถ่ายของเสียอย่างง่ายดาย ลดการเกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร ป้องกันการติดเชื้อ และโรคร้ายต่างๆ รวมถึงช่วยลดระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด นอกจากนี้ ยังช่วยในการควบคุมน้ำหนัก และลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคที่เกี่ยวกับลำไส้ เช่น มะเร็งลำไส้ ฯลฯ ดังนั้นการบริโภคผักผลไม้เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการรักษาสุขภาพของเรา และช่วยป้องกันการเป็นโรคที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต อ้างอิง

ความแก่คืออะไร ทำอย่างไรไม่ให้แก่  ตอนที่ 1

by

ThaiSook I 2566 ความแก่คืออะไร ทำอย่างไรไม่ให้แก่  ตอนที่ 1 เป็นเรื่องที่ทุกคนยอมรับกันตามธรรมชาติว่าเมื่อเวลาผ่านไปก็ย่อมต้องแก่ชราลงโดยไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ เราเข้าใจกันว่าเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นระบบร่างกายต่าง ๆ ก็จะต้องเสื่อมลงไปด้วย แต่เคยสงสัยกันหรือไม่ว่า ทำไมถึงเป็นแบบนั้น และในทางวิทยาศาสตร์แล้ว ความแก่คืออะไร ?  นักวิทยาศาสตร์พยายามวิจัยเพื่อหาสาเหตุของความแก่ชรามาเป็นเวลานาน ซึ่งก็ยังไม่มีใครระบุสาเหตุที่ชัดเจนได้ แต่จากความก้าวหน้าของงานวิจัย ในปัจจุบันทำให้เราเข้าใจว่าความแก่ชราและโรคที่มาพร้อมกันนั้นมีลักษณะจำเพาะหลายอย่าง โดยที่ยอมรับกันมีอยู่  8-9 ปัจจัย เช่น ดีเอ็นเอถูกทำลายทำให้จีโนมขาดเสถียรภาพ  การสึกกร่อนของปลอกหุ้มโครโมโซม (เทโลเมียร์) การสะสมของเซลล์เสื่อมสภาพจนทำให้เซลล์เกิดการอักเสบ อย่างไรก็ตาม ดร.เดวิด ซินแคลร์ (David Sinclair) นักวิทยาศาสตร์ด้านพันธุศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด  ผู้มีการตีพิมพ์งานวิจัยมากกว่า 170 เรื่อง มีสิทธิบัตรมากกว่า 50 ฉบับ และเป็นนักวิจัยด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยที่มีชื่อเสียงอันดับต้น ๆ ของโลก เชื่อว่าความแก่ชรามีสาเหตุหลักเริ่มต้นมาจากการขาดหายไปของข้อมูลในร่างกายของเรา เมื่อพูดถึงข้อมูลในร่างกายของเรา ทุกคนอาจจะนึกถึงข้อมูลทางพันธุกรรมในดีเอ็นเอ (DNA) หรือรหัสพันธุกรรมที่เข้ารหัสด้วยคู่เบส A, T, C และ G … Read more

“โปรตีน” สารอาหารสำคัญที่ร่างกายต้องการ

by

ThaiSook I 2566 โปรตีน คือ สารอาหารหลักที่มีความจำเป็นมากต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ แหล่งของโปรตีนจะอยู่ในอาหารจำพวก เนื้อ นม ไข่ และถั่ว ที่อยู่ในอาหารที่กินในแต่ละวัน โดยสิ่งสำคัญที่ร่างกายคนต้องการคือโมเลกุลขนาดเล็ก ที่เรียกว่า “กรดอะมิโน” ที่ประกอบเป็นโปรตีน มีหน้าที่มาช่วยซ่อมแซมร่างกายที่สึกหรอ ปริมาณโปรตีนที่ร่างกายเราต้องการในแต่ละวันกี่กรัมถึงจะเพียงพอ? ปริมาณโปรตีนที่เราควรได้รับในแต่ละวันจะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น เพศ อายุ ส่วนสูง น้ำหนัก ระดับกิจกรรมที่ทำและสุขภาพโดยรวมของบุคคลนั้น ๆ อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่แล้ว คำแนะนำสำหรับปริมาณโปรตีนที่เหมาะสมสำหรับคนทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 0.8-1 กรัมต่อกิโลแคลอรี (g/kg) ต่อวัน ดังนั้น หากคุณมีน้ำหนัก 60 กิโลกรัม คุณควรได้รับปริมาณโปรตีนประมาณ 48-60 กรัมต่อวัน แต่อาจมีการปรับขึ้นลงได้ตามสถานการณ์ และความต้องการของแต่ละบุคคล โดยสามารถเพิ่มปริมาณโปรตีนในอาหารโดยการบริโภคอาหารที่มีโปรตีนสูง เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ ถั่ว เนยถั่ว ไข่ม้วน หรือโปรตีนผงโดยตรง ประโยชน์ของโปรตีน การบริโภคโปรตีนเพียงอย่างเดียวไม่สามารถช่วยให้ลดน้ำหนักได้โดยตรง แต่โปรตีนสามารถช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อซึ่งจะช่วยเพิ่มการเผาผลาญพลังงาน ซึ่งอาจจะช่วยลดน้ำหนักได้ในระยะยาว แต่ต้องร่วมกับการออกกำลังกายและการบริหารจัดการอาหารให้เหมาะสมด้วย … Read more

ขยับร่างกายให้อะไรมากกว่าที่คิด

by

ThaiSook I 2566 การเคลื่อนไหวร่างกายหรือกิจกรรมทางกาย (physical activity) หมายถึง การขยับเคลื่อนไหวร่างกายในอิริยาบถใด ๆ ที่ทำให้เกิดการใช้พลังงาน ไม่ว่าเป็นการประกอบกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น ทำงานบ้าน เดินเล่น หรือแม้แต่การเล่นดนตรีโดย World Health Organization (WHO) แนะนำว่าการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอใน 1 สัปดาห์ คือมีกิจกรรมทางกายในระดับปานกลางมากกว่า 150 นาทีขึ้นไปนั้น เป็นประโยชน์อย่างมากต่อระบบหัวใจ ช่วยป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และยังมีผลดีต่อสุขภาพจิตและสุขภาพร่างกายโดยรวมอีกด้วย คำแนะนำส่วนมากจะเน้นให้เราออกกำลังกายให้มากขึ้น หรือ เพิ่มกิจกรรมทางกาย เช่น พยายามเดินให้มากขึ้น แต่ด้วยวิถีชีวิตในปัจจุบัน งานวิจัยพบว่าเราทุกคนมีค่าเฉลี่ยการนั่งมากกว่าวันละ 7-8 ชั่วโมง ดร.มาร์ก แฮมิลตัน (Marc Hamilton) จาก University of Houston จึงตั้งคำถามว่า จะมีอะไรที่เราทำได้ง่าย ๆ และนาน ๆ ในระหว่างนั่งทำงานอยู่ได้บ้างแล้วถ้าหากทำได้ การใช้แค่กล้ามเนื้อส่วนเล็ก ๆ ที่ไม่ทำให้เราเหนื่อยและไม่มีการใช้พลังงานโดยรวมมากนัก จะส่งผลอะไรต่อระบบการเผาผลาญของร่างกายโดยรวมของเราหรือไม่ หรือแค่ทำให้กล้ามเนื้อส่วนนั้นแข็งแรงขึ้น … Read more

การกินอาหารแปรรูปมากเกินไป เสี่ยงขาดสารอาหาร ส่งผลให้ดูแก่ก่อนวัย

by

ThaiSook I 2565 ปัจจุบันมีแนวโน้มที่คนส่วนใหญ่จะลืมดูแลสุขภาพของตนเองเนื่องจากการใช้ชีวิตที่เร่งรีบ และมีความเครียดสะสมจากการทำงาน จึงทำให้การเลือกกินอาหารไม่ได้รับสารอาหารเท่าที่ควร และมีแนวโน้มในการกินอาหารสำเร็จรูปหรืออาหารแปรรูปมากขึ้น เพราะมีความสะดวกและรวดเร็ว อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพเช่น ขาดสารอาหาร ผิวพรรณเหี่ยวย่น หย่อนคล้อยดูแก่ก่อนวัย และเสี่ยงสมองเสื่อมได้ ดังนั้นเราควรดูแลสุขภาพของเราอย่างสม่ำเสมอ และเลือกกินอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายเพื่อป้องกันการเกิดโรค และสุขภาพที่ดีขึ้น หากกินอาหารแปรรูปมากเกินไป จะทำให้ร่างกายเสี่ยงขาดสารอาหารสำคัญ ได้แก่ 1) วิตามินและแร่ธาตุต่างๆ พบมากในผักผลไม้ มีส่วนช่วยให้กระบวนการต่างๆ ของร่างกายทำงานได้เป็นปกติ โดยเฉพาะระบบประสาทและกล้ามเนื้อ นอกจากนี้ผักผลไม้หลากสียังอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระช่วยป้องกันเซลล์ไม่ให้เกิดความเสียหาย หากร่างกายขาดสารอาหารเหล่านี้จะส่งผลให้เซลล์ถูกทำลายได้ง่าย ผิวหนังเหี่ยวย่นเกิดริ้วรอยก่อนวัยอันควร 2) โปรตีนเป็นองค์ประกอบโครงสร้างของเนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกาย ทั้งผิวหนังกระดูก กล้ามเนื้อ เล็บ เอ็น และข้อ โปรตีนยังเป็นสารอาหารสำคัญในการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอและใช้สร้างเซลล์ภูมิคุ้มกันต่างๆ ด้วย อาหารแปรรูปมักจะมีน้ำตาล ไขมัน และโซเดียมสูง แต่มีโปรตีนต่ำ หากร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ จะทำให้ป่วยง่าย หายช้า ผิวหนังหยาบกร้าน ดูแก่ก่อนวัย และอาจเสี่ยงสมองเสื่อมจากการขาดกรดอะมิโนจำเป็นต่อสมองอย่างทริปโตเฟน ที่พบได้ในเนื้อสัตว์ นม ไข่ 3) ใยอาหารมีส่วนสำคัญในการช่วยระบบขับถ่าย ทำให้เกิดกระบวนการหมักในลำไส้ได้กรดไขมันสายสั้นช่วยชะลอภาวะการอักเสบของสมองที่เพิ่มขึ้นตามอายุ สามารถกำจัดเซลล์มะเร็ง … Read more

4 กลุ่มวัยออกกำลังกายให้เหมาะสมเพื่อเพิ่มความอบอุ่น และสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย

by

ThaiSook I 2565 กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนะ 4 กลุ่มวัยออกกำลังกายให้เหมาะสมเพื่อเพิ่มความอบอุ่น และสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย พร้อมรับลมหนาว ในช่วงหน้าหนาวนี้นอกจากการสวมเสื้อผ้าที่อบอุ่น และการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์แล้ว การเตรียมความพร้อมด้วยการออกกำลังกายก็เป็นอีกวิธีหนึ่งในการเพิ่มความอบอุ่น และสร้างภูมิคุ้มกัน ดังนั้นเพื่อประสิทธิภาพในการออกกำลังกายก็ควรเลือกการออกกำลังที่เหมาะสมกับช่วงวัยของเราด้วยนะคะ วิธีการออกกำลังกายสำหรับ 4 กลุ่มวัย แต่สิ่งสำคัญของทุกวัย คือ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ รักษาร่างกายให้อบอุ่น ควรพักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารประเภทผัก และผลไม้สด ที่มีวิตามินซีสูง เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย และสุขภาพดีต่อตัวเรา อ้างอิง กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (2565). กรมอนามัย ชี้กินอาหารแปรรูปมาก เสี่ยงขาดสารอาหาร ทำให้ดูแก่ก่อนวัย อาจเสี่ยงสมองเสื่อม. สืบค้นจาก https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/280865/ ThaiSook I 2565

Walking For Health (เดินเพื่อสุขภาพ)

by

ThaiSook I 2565 การเดินเป็นการออกกำลังกายอย่างหนึ่งที่ทำได้ง่าย ทำได้ทุกเพศ ทุกวัย ไม่เสียค่าใช้จ่าย และยังเป็นวิธีทำให้มีสุขภาพดีได้ บางครั้งคนส่วนใหญ่มักจะมองข้ามการออกกำลังกาย ยิ่งช่วงวัยทำงานมักจะไม่ใส่ใจการออกกำลังกายเท่าที่ควร ดังนั้นการออกกำลังกายโดยการเดินเร็วก็สามารถช่วยให้เสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกาย ช่วยในเรื่องเผาผลาญแคลอรีส่วนเกิน และทำให้เลือดไหลเวียนได้ดียิ่งขึ้น หากเดินแล้วหัวใจยังเต้นไม่เร็วพอ แสดงว่ายังเดินให้เหนื่อยไม่พอ จะต้องเพิ่มครวามเร็ง หรือเพิ่มการแกว่งแขนขาให้มากขึ้น จะใช้วิธีเดินขึ้นทางลาดหรือขึ้นบันได สำหรับท่านที่ต้องการลดความอ้วนนั้น ขอให้เดินเร็ว ๆ เพราะเป็นวิธีที่ดี และปลอดภัยที่สุด คนอ้วนที่มีน้ำหนักตัวมากไม่เหมาะที่จะวิ่ง หากเดินได้เร็วถึงชั่วโมงละประมาณ 6 กิโลเมตรหรือนาทีละ 100 เมตร จะใช้พลังงานถึงชั่วโมงละ 350 แคลอรี และการเดินเพื่อสุขภาพยังเหมาะสำหรับผู้สูงอายุอีกด้วย อ้างอิง ThaiSook I 2565

Plant-based Diet (อาหารเน้นพืช)

by

ThaiSook I 2565 Plant-based Diet คือการกินอาหารเน้นพืชเเป็นหลัก ไม่ได้มีแค่ผักและผลไม้เท่านั้น ยังรวมไปถึงธัญพืชไม่ขัดสี พืชมีหัว และถั่วชนิดต่าง ๆ ด้วย ซึ่งพืชที่นำมากินควรผ่านการแปรรูปให้น้อยที่สุด และในส่วนของเนื้อสัตว์จะกินหรือไม่กินก็ได้ แต่ถ้าจะกินควรกินในปริมาณที่น้อยมาก ๆ เมื่อเทียบกับพืช ผัก และผลไม้ที่เรากิน Plant-based Diet สามารถกินอะไรได้บ้าง Plant-based Diet ดีต่อสุขภาพอย่างไร อ้างอิง ThaiSook I 2565

สุขภาพดีได้ด้วยกิจกรรมทางกาย

by

ThaiSook I 2565 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) หมายถึง การขยับเคลื่อนไหวร่างกายทั้งหมดในชีวิตประจำวันของเรา และวิธีที่การเคลื่อนไหวเหล่านี้ส่งผลต่อการใช้ และการเผาผลาญพลังงาน รวมไปถึงทำงานด้วย เช่น การทำงานบ้าน ทำสวน ทำไร่ เป็นต้น และการเดินทาง เช่น การเดิน ปั่นจักรยาน เป็นต้น กิจกรรมทางทางกายแบ่งออกเป็น 3 ระดับตามการเคลื่อนไหว การเคลื่อนไหวที่น้อยในการออกแรงเน้นกิจกรรมที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยน้อยเป็นการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เช่น การยืน การเดินระยะทางสั้นๆ การทำงานบ้าน ปลูกต้นไม้ เป็นต้น กิจกรรมที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยปานกลาง เช่น การเดินเร็ว ปั่นจักรยาน โยคะ พิลาทิส เป็นต้น โดยระหว่างที่ทำกิจกรรมสามารถพูดเป็นประโยคได้ มีเหงื่อซึม ๆ หรือหากวัดอัตราการเต้นหัวใจจะมีระดับชีพจรอยู่ระหว่าง 120-150 ครั้ง/นาที การเคลื่อนไหวร่างกายที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยมาก ทำกิจกรรมซ้ำอย่างต่อเนื่องด้วยการใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ เช่น การวิ่ง การเดินขึ้นบันได การออกกำลังกายหรือมีกิจกรรมทางกาย การเล่นกีฬา โดย ระหว่างทำกิจกรรมไม่สามารถพูดเป็นประโยคได้ รู้สึกหอบเหนื่อย หรือหากวัดอัตราการเต้นหัวใจจะมีระดับชีพจร … Read more

“ออกกำลังกาย” ต่างวัย ต่างกัน

by

ThaiSook I 2565 การออกกำลังกายเป็นผลดีต่อร่างกายมาก ไม่ว่าจะเป็นช่วงวัยไหนการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพก็เหมือนการให้อาหารเสริมที่ดีกับชีวิต และช่วยให้มีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง ควรที่จะออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ แต่ด้วยช่วงอายุและสภาพร่างกายที่แตกต่างกัน การเลือกออกกำลังกายให้เหมาะสมกับช่วงอายุก็สำคัญเช่นกัน เพื่อให้เกิดประโยชน์ ส่งผลดีต่อสุขภาพที่สุด วันนี้แอดมินได้นำความรู้จาก กรมอนามัย เรื่อง ต่างวัย ออกกำลังกายต่างกัน เพื่อให้ทุกคนได้นำไปใช้ในการปรับเปลี่ยนการออกกำลังกายให้เหมาะสมกับช่วงวัยของตนเองนะคะ วัย 15-17 ปี สำหรับช่วงอายุ 15-17 ปี : การออกกำลังกายเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยในการพัฒนาร่างกาย, สุขภาพทั่วไป, และสมดุลในชีวิตที่มีการศึกษาและกิจกรรมร่วมทางสังคม และจะมีความแตกต่างระหว่างชาย จะออกกำลังกายเพื่อให้เกิดกำลังแข็งแรง รวดเร็ว อดทน และหญิงควรออกกำลังกายที่ไม่หนัก แต่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดแก่ร่างกาย วัย 18-35 ปี   ควรออกกำลังกายหลาย ๆ อย่างเพื่อ พัฒนากล้ามเนื้อทุกส่วน เช่น วิ่ง ถีบจักรยาน ว่ายน้ำ เต้นแอโรบิก หรือเลือกเล่นกีฬาประเภท บาสเกตบอล เทนนิส ฟุตบอล แบดมินตัน ปิงปอง วัย 36-59 ปี   วัยนี้ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อความอ่อนตัวของเอ็น และข้อต่อเสื่อมลงทุกวัน ควรออกกำลังกายสัปดาห์ละ 5 วัน วันละ 30 … Read more