ความรู้

โอเมก้า-3 สำหรับผู้สูงอายุ: สารอาหารสำคัญที่ช่วยดูแลสมอง หัวใจ และข้อกระดูก

by

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายของผู้สูงอายุมักเผชิญกับการเสื่อมถอยของระบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นความจำ การทำงานของหัวใจ ข้อเข่า หรือระบบไหลเวียนโลหิต หนึ่งในสารอาหารที่ได้รับความสนใจอย่างมากในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุคือ “โอเมก้า-3 (Omega-3 Fatty Acids)” ซึ่งเป็นกรดไขมันจำเป็นที่ร่างกายไม่สามารถสร้างเองได้ ต้องได้รับจากอาหารหรืออาหารเสริมเท่านั้น บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่าโอเมก้า-3 คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรต่อผู้สูงอายุ และควรบริโภคอย่างไรให้เหมาะสม 🔍 โอเมก้า-3 คืออะไร? โอเมก้า-3 เป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (Polyunsaturated Fatty Acids) แบ่งออกเป็น 3 ชนิดหลัก ได้แก่ สำหรับผู้สูงอายุ EPA และ DHA จากปลา ถือว่าให้ประโยชน์โดยตรงและดูดซึมได้ดีกว่า ❤️ ประโยชน์ของโอเมก้า-3 ต่อผู้สูงอายุ 1. บำรุงสมองและความจำ ลดความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อม DHA เป็นส่วนประกอบสำคัญของเซลล์สมอง การได้รับโอเมก้า-3 อย่างสม่ำเสมอช่วยสนับสนุนการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท และมีงานวิจัยพบว่าช่วยลดความเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ 2. ลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด โอเมก้า-3 ช่วยลดระดับไตรกลีเซอไรด์ ลดการอักเสบของหลอดเลือด และช่วยควบคุมความดันโลหิต ส่งผลให้ลดโอกาสเกิดโรคหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง 3. … Read more

แคลเซียมสำหรับผู้สูงอายุ กุญแจสำคัญของกระดูกแข็งแรงและคุณภาพชีวิตที่ดี

by

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายของเราจะเกิดการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุคือ “กระดูกบาง” และ “กระดูกพรุน” ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มและกระดูกหักได้ง่าย การได้รับแคลเซียมอย่างเพียงพอจึงเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลสุขภาพในวัยสูงอายุ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่าแคลเซียมสำคัญอย่างไร ผู้สูงอายุควรได้รับเท่าไร ควรกินจากแหล่งไหน และมีข้อควรระวังอะไรบ้าง แคลเซียมคืออะไร และสำคัญกับร่างกายอย่างไร แคลเซียม (Calcium) เป็นแร่ธาตุที่มีมากที่สุดในร่างกาย ประมาณ 99% อยู่ในกระดูกและฟัน ส่วนที่เหลืออยู่ในเลือดและกล้ามเนื้อ ทำหน้าที่สำคัญ เช่น หากร่างกายได้รับแคลเซียมไม่เพียงพอ ร่างกายจะดึงแคลเซียมจากกระดูกมาใช้ ทำให้กระดูกค่อย ๆ บางลงโดยที่ไม่รู้ตัว ทำไมผู้สูงอายุจึงเสี่ยงต่อการขาดแคลเซียม เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ จะเกิดปัจจัยหลายอย่างที่ทำให้ระดับแคลเซียมลดลง ได้แก่ ผู้สูงอายุควรได้รับแคลเซียมวันละเท่าไร ตามคำแนะนำด้านโภชนาการ หากได้รับต่ำกว่านี้เป็นเวลานาน จะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุนและกระดูกหัก แหล่งอาหารที่มีแคลเซียมสูง การได้รับแคลเซียมจากอาหารธรรมชาติเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด ตัวอย่างอาหารที่มีแคลเซียมสูง ได้แก่ 🥛 กลุ่มนมและผลิตภัณฑ์จากนม 🐟 ปลาและอาหารทะเล 🥬ผักใบเขียว 🌰 ถั่วและธัญพืช การรับประทานอาหารให้หลากหลายจะช่วยให้ได้ทั้งแคลเซียมและสารอาหารอื่น ๆ ที่ช่วยเสริมสุขภาพกระดูก วิตามินดี: ตัวช่วยสำคัญของแคลเซียม แม้จะรับประทานแคลเซียมเพียงพอ แต่หากขาดวิตามินดี ร่างกายก็จะดูดซึมแคลเซียมได้ไม่ดี … Read more

โปรตีนสำหรับผู้สูงอายุ กุญแจสำคัญของการมีสุขภาพดี แข็งแรง และไม่หกล้มง่าย

by

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายของเราจะเริ่มสูญเสียมวลกล้ามเนื้ออย่างช้า ๆ กระบวนการนี้เรียกว่า Sarcopenia (ภาวะกล้ามเนื้อลดลงตามวัย) ซึ่งส่งผลให้ผู้สูงอายุอ่อนแรง เดินไม่มั่นคง ลุกนั่งลำบาก และเสี่ยงต่อการหกล้มมากขึ้น หนึ่งในสารอาหารที่มีบทบาทสำคัญที่สุดในการชะลอภาวะนี้ก็คือ “โปรตีน” บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า ทำไมโปรตีนจึงสำคัญมากสำหรับผู้สูงอายุ โปรตีนเป็นส่วนประกอบหลักของกล้ามเนื้อ กระดูก ผิวหนัง เอนไซม์ และระบบภูมิคุ้มกัน เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกาย หากได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ จะเพิ่มความเสี่ยงต่อ ดังนั้น โปรตีนจึงไม่ใช่แค่เรื่องของคนออกกำลังกาย แต่เป็น สารอาหารพื้นฐานเพื่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุควรกินโปรตีนวันละเท่าไร? คำแนะนำทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่คือประมาณ 0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน แต่สำหรับผู้สูงอายุ งานวิจัยหลายชิ้นแนะนำให้เพิ่มเป็น ✅ 1.0 – 1.2 กรัม / กก. / วัน ✅ และอาจถึง 1.2 – 1.5 กรัม / กก. / วัน สำหรับผู้ที่อ่อนแรงหรือมีโรคเรื้อรัง … Read more

ไม่ใช่แค่ความรู้สึก! สองช่วงอายุนี้ ร่างกายแก่ลงเร็วผิดปกติ

by

การแก่ชราของมนุษย์ไม่ได้เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปตามที่เราเคยเข้าใจ แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงในช่วงวัยที่เฉพาะเจาะจง งานวิจัยล่าสุดจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Aging ได้เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจเกี่ยวกับการแก่ชราของมนุษย์[1][2] การค้นพบที่เปลี่ยนทุกอย่าง ผลการศึกษาพบว่า โมเลกุลถึงร้อยละ 81 ของจำนวนทั้งหมดที่ศึกษา มีการเปลี่ยนแปลงแบบไม่เป็นเส้นตรง โดยการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงจะเกิดขึ้นในช่วงอายุประมาณ 44 ปี และ 60 ปี[7][8] การเปลี่ยนแปลงที่อายุ 44 ปี ศาสตราจารย์ไมเคิล สไนเดอร์ นักพันธุศาสตร์จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดและผู้นำการวิจัย กล่าวว่า “เราไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างค่อยเป็นค่อยไปตามเวลา แต่มีการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงมาก”[3][5] ในช่วงวัยกลางคนประมาณ 44 ปี ร่างกายจะเกิดการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญใน: สิ่งที่น่าสนใจคือ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นทั้งในผู้ชายและผู้หญิง ทำให้นักวิจัยเชื่อว่าไม่ได้เกิดจากการหมดประจำเดือนเพียงอย่างเดียว[5][10] การเปลี่ยนแปลงที่อายุ 60 ปี การเปลี่ยนแปลงครั้งที่สองที่อายุประมาณ 60 ปี มีลักษณะที่แตกต่างออกไป โดยเกี่ยวข้องกับ: นักวิจัยพบว่าหลังอายุ 60 ปี ความเสี่ยงต่อโรคต่างๆ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และผู้คนมักประสบปัญหาการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ (sarcopenia)[4][8] ผลกระทบต่อสุขภาพและการดูแลตนเอง ดร.เซียวเถา เซิน ผู้วิจัยหลักจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง กล่าวว่า “เราไม่ได้แก่ชราไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป” … Read more

กินโปรตีนจากพืชอย่างไรให้ได้ประโยชน์

by

Plant-based protein กำลังเป็นเทรนด์สุขภาพมาแรงทั่วโลก เพราะเป็นโปรตีนที่ดีต่อทั้งร่างกายและสิ่งแวดล้อม แต่หลายคนยังสงสัยว่า “ต้องกินยังไงถึงจะได้ประโยชน์จริง?” บทความนี้จะพาไปรู้จักแหล่งโปรตีนจากพืช และเทคนิคเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการให้ครบถ้วน 🌱 โปรตีนจากพืชคืออะไร? โปรตีนจากพืช (Plant-based Protein) คือโปรตีนที่ได้จากเมล็ดธัญพืช ถั่ว เมล็ดพืช ผักบางชนิด เช่น ถั่วเหลือง / เต้าหู้ / เทมเป้ ถั่วเลนทิล / ถั่วลูกไก่ ควินัว งา / เมล็ดเจีย / อัลมอนด์ ข้าวกล้อง / ข้าวโอ๊ต ข้อดีของโปรตีนจากพืชคือมี ไฟเบอร์สูง ไขมันอิ่มตัวต่ำ และมีสารที่ช่วยลดอักเสบในร่างกาย เช่น polyphenols ซึ่งปลอดภัยต่อหัวใจและสุขภาพระยะยาว 🍽️ ทำไมโปรตีนจากพืชถึงดีต่อสุขภาพ? ✔ ดีต่อหัวใจ อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวน้อย (อย่างโปรตีนจากพืช) ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ ความดันสูง และไขมันในเลือด ✔ ช่วยควบคุมน้ำหนัก ไฟเบอร์สูง ทำให้อิ่มนาน … Read more

สุขภาพจิตในยุคดิจิทัล – ผลของ Social Media และ Screen Time ต่อความเครียดและการนอน

by

ในยุคที่หน้าจอเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ตื่นนอนจนเข้านอน การใช้งานโซเชียลมีเดียและเวลาที่ใช้กับอุปกรณ์ดิจิทัล (Screen Time) กำลังกลายเป็นประเด็นสำคัญด้านสุขภาพจิตของคนยุคใหม่ ไม่ว่าจะเป็นวัยเรียน วัยทำงาน หรือแม้แต่วัยรุ่นที่เติบโตมากับสมาร์ตโฟน การใช้งานเหล่านี้ส่งผลต่อทั้ง ระดับความเครียด คุณภาพการนอน และสมดุลทางอารมณ์ มากกว่าที่หลายคนคิด Social Media ความสัมพันธ์กับความเครียดและสุขภาพจิต งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า การใช้โซเชียลมีเดียในปริมาณมาก โดยเฉพาะการเลื่อนฟีดแบบไม่หยุดพัก (doomscrolling) อาจทำให้เกิดผลกระทบดังนี้ 1)  เพิ่มระดับความเครียด (Stress) งานวิจัยสนับสนุนAmerican Psychological Association (APA, 2022) พบว่าการใช้ Social Media เกี่ยวข้องกับระดับความเครียดและความวิตกกังวลที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและวัยทำงานตอนต้น 2) เพิ่มโอกาสเกิดความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า การศึกษาจาก Royal Society for Public Health (RSPH, 2020) รายงานว่า ผู้ใช้โซเชียลมีเดียบ่อยมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่ออาการวิตกกังวลและซึมเศร้า เนื่องจากปัจจัยการเปรียบเทียบทางสังคม และ fear of missing out (FOMO) Screen … Read more

การนอนหลับให้มีคุณภาพ: กุญแจสำคัญของสุขภาพที่ดี

by

การนอนหลับเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้ร่างกายและสมองได้ฟื้นฟูจากการทำงานตลอดทั้งวัน การนอนที่มีคุณภาพไม่เพียงแต่ช่วยให้รู้สึกสดชื่นในตอนเช้า แต่ยังมีผลโดยตรงต่อระบบภูมิคุ้มกัน สมาธิ อารมณ์ และแม้กระทั่งน้ำหนักตัวของเรา 🌙 ความสำคัญของการนอนหลับ ในช่วงที่เราหลับ ร่างกายจะซ่อมแซมเซลล์ที่สึกหรอ สมองจะจัดเก็บความทรงจำ และฮอร์โมนต่าง ๆ จะถูกปรับสมดุล การนอนหลับไม่เพียงพอหรือนอนไม่มีคุณภาพสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และภาวะซึมเศร้าได้ (Walker, 2017) งานวิจัยจาก National Sleep Foundation (2020) แนะนำให้ผู้ใหญ่ควรนอนวันละ 7–9 ชั่วโมง เพื่อให้ร่างกายทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาว 🛌 เคล็ดลับการนอนหลับให้มีคุณภาพ 😴 สัญญาณว่าคุณอาจนอนไม่พอ หากมีอาการเหล่านี้บ่อย ควรปรับพฤติกรรมการนอน หรือปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุเพิ่มเติม เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea) การนอนหลับให้มีคุณภาพคือรากฐานของสุขภาพที่ดีในทุกด้าน ทั้งกายและใจ การให้ความสำคัญกับการพักผ่อนอย่างเพียงพอ เป็นการลงทุนที่ดีที่สุดเพื่อประสิทธิภาพในการทำงานและคุณภาพชีวิตในระยะยาว อ้างอิง

วิธีเลือกอาหารเพื่อคุมคอเลสเตอรอล: กินอย่างไรให้หัวใจแข็งแรง

by

คอเลสเตอรอล (Cholesterol) เป็นไขมันชนิดหนึ่งที่ร่างกายจำเป็นต้องใช้ในการสร้างฮอร์โมนและเซลล์ต่าง ๆ แต่หากมีมากเกินไป โดยเฉพาะ คอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) ก็อาจสะสมในหลอดเลือดและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ องค์การอนามัยโลก (WHO, 2023) รายงานว่าผู้ใหญ่ทั่วโลกกว่า 39% มีระดับคอเลสเตอรอลในเลือดสูง ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักของการเสียชีวิตจากโรคหัวใจ 🍽️ ทำความเข้าใจกับชนิดของคอเลสเตอรอล 🥗 วิธีเลือกอาหารเพื่อลดคอเลสเตอรอล 1. เพิ่มไฟเบอร์จากพืชผักผลไม้ ไฟเบอร์ชนิดละลายน้ำ (Soluble Fiber) จะช่วยลดการดูดซึมคอเลสเตอรอลจากอาหารแหล่งที่ดี ได้แก่ ข้าวโอ๊ต ถั่วต่าง ๆ แอปเปิล กล้วย และผักใบเขียว 🧠 งานวิจัยของ Soliman (2019) พบว่าการบริโภคไฟเบอร์ละลายน้ำวันละ 5–10 กรัม สามารถลดระดับ LDL ได้ราว 5% 2. เลือกไขมันดี แทนไขมันอิ่มตัว หลีกเลี่ยงไขมันจากเนื้อแดง หนังสัตว์ เนย และอาหารทอดเลือกใช้ไขมันดีจากอะโวคาโด น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว หรือปลาไขมันดี เช่น … Read more

การดูแลสุขภาพในช่วงอากาศร้อน หนาว และฝน

by

ปรับตัวให้ร่างกายแข็งแรงในทุกฤดูกาล ประเทศไทยเป็นประเทศเขตร้อนที่มีสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงตลอดปี ทั้งร้อนจัด ฝนตกชุก และหนาวเย็นในบางพื้นที่ การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและความชื้นส่งผลโดยตรงต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย หากปรับตัวไม่ทันอาจเกิดโรคตามฤดูกาลได้ เช่น ไข้หวัดใหญ่ โรคลมแดด หรือโรคที่มากับน้ำ องค์การอนามัยโลก (World Health Organization, 2023) ระบุว่า “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” ส่งผลให้โรคติดเชื้อแพร่กระจายได้ง่ายขึ้น และยังเพิ่มความเครียดทางร่างกายจากอุณหภูมิที่รุนแรงเกินไปทั้งร้อนและหนาว ☀️ ฤดูร้อน: ป้องกันโรคลมแดดและภาวะขาดน้ำ อุณหภูมิสูงอาจทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่มาก จนเกิดภาวะ Heat Exhaustion หรือ Heat Stroke ได้ วิธีดูแลตัวเองในหน้าร้อน 🌧 ฤดูฝน: ระวังโรคที่มากับน้ำและความชื้น ช่วงฝนตกอาจเกิดโรคติดต่อได้ง่าย เช่น ไข้หวัดใหญ่, ไข้เลือดออก, และ โรคฉี่หนู (Leptospirosis) จากน้ำขังและยุงลาย วิธีดูแลสุขภาพช่วงหน้าฝน งานวิจัยโดย Tantawichien (2021) พบว่าผู้ที่สัมผัสน้ำสกปรกหรือเดินลุยน้ำโดยไม่มีรองเท้า มีความเสี่ยงต่อโรคฉี่หนูสูงกว่ากลุ่มทั่วไปถึง 3 เท่า ❄️ ฤดูหนาว: เสริมภูมิคุ้มกันและดูแลระบบทางเดินหายใจ อากาศเย็นทำให้หลอดเลือดหดตัว … Read more

โภชนาการที่ดี: กินยังไงให้ครบ 5 หมู่

by

โภชนาการที่ดี คือการได้รับสารอาหารอย่างครบถ้วนและสมดุล ซึ่งมีส่วนช่วยในการเจริญเติบโต ฟื้นฟูร่างกาย ป้องกันโรค และส่งเสริมสุขภาพโดยรวมในประเทศไทย แนวทาง “อาหาร 5 หมู่” ถือเป็นพื้นฐานที่ถูกใช้มาอย่างยาวนาน เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเลือกกินจากทุกหมู่หลักอย่างพอเหมาะ บทความนี้จะพาไปรู้จักแต่ละหมู่ พร้อมบทบาทของมัน และแนวทางการกินให้ ‘ครบ’ ในบริบทประจำวันของคนไทย หมู่ที่ 1: กลุ่มแป้ง/ข้าว – พลังงาน (คาร์โบไฮเดรต) บทบาท: เป็นแหล่งพลังงานหลักของร่างกาย ช่วยให้สมองและร่างกายทำงานได้ตัวอย่างอาหาร: ข้าว (ข้าวเจ้า/ข้าวกล้อง) เส้นก๋วยเตี๋ยว ขนมปัง ซีเรียล มัน / เผือก / มันฝรั่ง เป็นต้นแนวทางการกิน: หมู่ที่ 2: กลุ่มผักและผลไม้ (สารอาหารป้องกัน) บทบาท: ให้วิตามิน แร่ธาตุ ใยอาหาร และสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งช่วยป้องกันโรคเรื้อรัง ({{CITATION_START}}cite turn0search9{{CITATION_END}})ตัวอย่างอาหาร: หมู่ที่ 3: กลุ่มเนื้อสัตว์ / โปรตีน (ซ่อมแซมและสร้าง) … Read more